เจดีย์ตาปราสาท หรือ ตาปราสาท ตั้งอยู่ภายใน บริเวณโรงเรียนบ้านแทรง หมู่ที่ 1 ตำบลห้วยสำราญ อำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ เป็นโบราณสถานที่ยัง ไม่ได้ขึ้นทะเบียน
ลักษณะเป็นเจดีย์องค์เดี่ยวตั้งอยู่บนเนินดินบริเวณ ด้านทิศตะวันออกของบริเวณโรงเรียน ก่อสร้างมา ตั้งแต่เมื่อใดไม่มีผู้ใดทราบ สูงประมาณ 6 เมตร จากพื้น ทรงคล้ายดอกบัวตูมเป็นชั้น ๆ ไปจนถึงยอด ในอดีตเคยมีเจดีย์ในลักษณะเดียวกันนี้ถึง 4 องค์ เรียงกันในลักษณะเหนือจรดใต้ แต่อีกสามองค์นั้น ถูกทําลายโดยความไม่รู้ของชาวบ้าน เหลือเพียงองค์เหนือสุดองค์เดียวคือองค์เจดีย์ตาปราสาท
ในอดีตบริเวณโรงเรียนบ้านแทรงในปัจจุบัน อันเป็น ที่ตั้งของเจดีย์ตาปราสาท เคยเป็นวัดมาก่อน และเป็น ไปได้ว่าในอดีตอาจมีสิ่งปลูกสร้างที่เป็นโบราณสถานต่าง ๆ มากกว่าเจดีย์เพียงแค่สื่ององค์ สาเหตุที่เจดีย์ถูกทำลายลงไปทั้งสามองค์ก็เพราะว่าจะใช้พื้นที่บริ เวณนั้น อันเป็นวัดเก่า เพื่อสร้างโรงเรียน ทําให้เจดีย์ดังกล่าวถูกทำลายตั้งแต่ขั้นตอนการถากถางพื้นที่ ปัจจุบันเจดีย์ตาปราสาทกลายเป็นสัญลักษณ์หนึ่งของโรงเรียนบ้านแทรงและของชุมชนบ้านแทรง โดยเคย มีค่าขวัญที่ว่า “แทรง แหล่งคนดี เจดีย์ตาปราสาท” และเป็นที่น่าเสียดายอย่างยิ่งที่มรดกในอดีต ก็คือเจดีย์ทั้งสามองค์ที่ถูกทําลายไป ไม่สามารถเป็นมรดกตกทอดให้ลูกหลานคนรุ่นหลังได้ชื่นชมเชิดชู ถือเป็น บทเรียนอันยิ่งใหญ่ ที่จะช่วยเตือนสติให้เราพึงระลึกอยู่เสมอว่า สิ่งเหล่านี้คือสมบัติของชาติ คือสมบัติ ของแผ่นดิน จะต้องร่วมด้วยช่วยกันในดารดูแลและปกป้องให้คงอยู่คู่แผ่นดินนี้ตลอดไป
นอกจากนี้ เจดีย์ตาปราสาทถือเป็นศูนย์รวมหรือที่พึ่งทางจิตใจของคนในชุมชน ที่แห่งนี้เต็มไปด้วย ความเชื่อและเรื่องราวต่าง ๆ ที่เล่าต่อ ๆ กันมา โดยชาวบ้านเชื่อว่าองค์เจดีย์ตาปราสาทมีความศักดิ์ สิทธิ์และมีอิทธิฤทธิ์ดลบันดาลและปกป้องคุ้มครองอยู่ สิ่งที่แสดงอิทธิฤทธิ์ได้เป็นอย่างดีก็คือการสาบาน หรือบนบันดาล ผู้ที่ผิดคำสาบานก็จะเป็นไปตามคำสาบาน ผู้ที่บนบานไว้ก็มักจะได้ตามที่ขอมานักต่อนัก แม้กระทั่งโลกยุคปัจจุบันที่มีเทคโนโลยีและสิ่งอำนวยความสะดวกอยู่ทุกพื้นที่ แต่ความเชื่อเหล่านี้ไม่เคย หายไปจากคนในชุมชน ทุกฤกษ์เดือนสงกรานต์ จะมีพิธีทําบุญบวงสรวงบูชาเจดีย์ตาปราสาท และ รดนํ้ามนต์เสริมสิริมงคลอยู่เป็นประจำทุกปี และองค์กรภาครัฐและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรให้ความ สนใจอย่างจริงจังในการทำนุบำรุง บูรณปฏิสังขรณ์ และขึ้นทะเบียนโบราณสถานแห่งนี้ ให้เป็นมรดก ของชาติอย่างสมบูรณ์ เพื่ออนุรักษ์ไว้ให้คนรุ่นหลังได้ศึกษาต่อไป